Konstrukcje gramatyczne Matura Rozszerzona plus ćwiczenia 2026

 

Konstrukcje gramatyczne Matura Rozszerzona

1.      Neither Paul nor Janek is/ (are)  honest
—  Ani Paul ani Janek nie jest uczciwy

2.      Neither of us – zwrotu tego używamy w odniesieniu do dwóch osób – żaden z dwóch
I have two brothers , neither of them is slim.
3.      None of us – zwrotu tego używamy jeżeli w zdaniu odnosimy się do grupy większej niż 2 osoby
None of us is prepared to the exam.

4.      Either …………….or ………albo, albo .
Either I will go to the sea, or I will go to the lake.
Albo pojadę nad morze, lub pojadę nad jezioro.

5.      It is no use crying – nie ma sensu płakać
It is no use complaining
W tej konstrukcji uzywamy czasownika z końcówką ing.

6.      There is no point in crying - nie ma sensu płakać
There is no point in breaking up
Nie ma sensu marudzić .
W tej konstrukcji uzywamy czasownika z końcówką ing.

7.       If only I could swim – życzenia na terażniejszość - Past Simple – Gdybym tylko umiała pływać
If only I shared the room with Robert
If only I had a laptop- gdybym tylko miała laptopa
If only I lived in France- gdybym tylko mieszkał we Francji

8.      If only I had  learnt that earlier- Gdybym tylko nauczył się tego wcześniej- żałujemy czegoś z przeszłości - Past Perfect
If only I hadn’t answered back that teacher.
życzenia na przeszłość past perfect ( had + 3 forma lube d )

9.      I wish I had a dog     - chcałbym mieć psa= żałuję ze nie mam psa         
Jeżeli wyrażamy życzenie odnośnie sytuacji terażniejszej stosujemy  czas Past Simple
I wish I knew French      - Chcialbym znać      francuski
I wish I could sign up for/ join that gym. Żałuję, że nie mogę zapisać się na siłownię/ Chciałbym zapisać się siłownię.

10.  I wish I had bought it . – żałuję że tego nie kupiłem                  
Jeżeli, żalujemy czegoś z przeszłości stosujemy Past Perfect (had + 3 forma lub ed )

• I wish I hadn’t been at the  event .

• I wish I had invited Robert

!!! Jeżeli zaczynamy tłumaczenie od żałuję
To jeżeli w polskiej wersji jest przeczenie to w angiel. twierdzenie
! !She wished she learnt French – czasownik wish odmienia się przez czasy
She wishes ……………, Does she wish she had a laptop?- czy ona żałuje ,że nie ma laptopa

11.  I wish you would stop smoking. Wish + would – życzenie na przyszłość, jesli chcemy zmienić jakąs sytuację, kogoś zachowanie, które nas irytuje

.....................................................................................................................................
12.  Nieosobowe Konstrukcje strony biernej
Mówi się …………………………
It is said that he is rich = he is said to be rich – mówi się
It is believed that he is talented= he is believed  to be talented- uważa, wierzy się
They say he writes novels=it is said that he writes novels= he is said to write novels
They think he lives in Alaska= it is thought that he lives= he is thought to live

13.  Jeżeli czynność odbywa się na tej samej płaszczyżnie czasowej, np. w danym zdaniu zastosowane sa czasy Simple Present- Simple Present to używamy – to be, to do, to write , itd. Jeżeli czynność odbywa się na różnych płaszczyznach czasowych np. Simple Present- Simple Past to używamy – to have done, to have been, to have written itd.
—  They say he cheats – It is said that he cheats- he is said to cheat
Ta sama płaszczyzna czasowa - Present Simple , Present Simple = to cheat - to plus forma podstawowa czasownika
—  They say he skip classes- it is said that he skip classes= he is said to skip classes
—  They believe he escaped- it is believed that he escaped= he is believed to have escaped

Jezeli mówi się , szacuje się że czynność wydarzyła się wcześniej niż czas głównego orzeczenia, uzywamy perfect infinitive (to have + III forma),
- They say he wrote – it is said that he wrote – he is said to have written
- They believe he discovered- he is believed to have discovered
- They estimated he had misused the device- It Is estimated he had misused…..He is estimated to have misused
- They said he had mistaken - He was said to have mistaken

14.  Przypuszczenie odnośnie przeszłości. Jeżeli chcemy wyrazić przypuszczenie odnośnie przeszłości, np. że coś prawdopodobnie się wydarzyło, stosujemy konstrukcję:
Modal + have + III forma lub ed
She must have forgotten – On na pewno zapomniała
She  must have lost – Ona na pewno zgubiła
She might have overslept- Ona prawdopodobnie zaspała
! Ale - She had to do it- Ona musiała to zrobić , przymus

! Ważne jest aby rozróżnić przymus od przypuszczenia
She is late. It is so like her. She must have overslept.- przypuszczenie
She had to submit the documents on Friday. It was the deadline. - przymus

She must have done  – na pewno tak
She might have done – prawdopodobnie tak
She can’t have done – na pewno nie
She might not have done – prawdopodobnie nie
She could have done - mogłabyła to zrobić
............................................................................................................
—  Czasownik should !!! I should have done it – czasownik should jeśli chodzi o formę przeszłą korzysta z konstrukcji modal have i 3 forma lub ed
I should do it now.
Ale
I should have done it a long time ago.

Różnica między : I needn't have done a I didn't need to do it.

I needn't have done it- nie musialem tego robić, ale zrobilem
I didn't need to do it- nie musialem tego robić,i nie zrobilem

• I needn't have bought so much food for the party, but I did as my mum didn't tell me that she had already bought all the food.

• I didn't need to write the review for yesterday as my teacher had changed the deadline.

15.  Po przysłówkach : when, as soon as (jak tylko), as long as (pod warunkiem że)  , before, if, after , until , provided that, providing that (pod warunkiem że) , in case  nie używamy czasu Future tylko Simple Present

• When I finish writing it, I will watch “you can dance “

• When he finishes writing it, he will watch

• As long as you promise to give it back soon, I will lend you my car.

16.  Despite, in spite of + ing- pomimo

• Despite being alone- pomimo

• Despite + ing/ lub rzeczownik

• Despite being late- pomimo, że sie spóżniłam

• In spite of not liking

• In spite of + ing / lub rzeczownik

• In spite of not liking - mimo, że nie lubię

!Ale

• Although I don’t like - mimo że nie lubię

• Even though I don’t like - mimo że nie lubię

Po wyrazach although, even though używamy formy czasownikowej, odmieniamy przez dany czas gramatyczny
....................................................................................
......................................................................................


17 Konstrukcja Kozatywna
Konstrukcji tej używamy, jeśli chcemy zlecić komuś wykonanie jakieś czynności
Have sth done/ get sth done

I had the roof mended- naprawiono mi dach - Past Simple
I will have the roof mended- naprawię dach/ naprawią mi dach - Future Simple
I have had the roof mended- naprawiono mi dach

dodatkowe uzycie konstrukcji kozatywnej

Gdy coś nam się przydarzyło (często nieprzyjemnego)

Tu konstrukcja nie oznacza zlecenia, tylko doświadczenie czegoś, zwykle negatywnego:

• He had his wallet stolen. – Ukradziono mu portfel.

• She got her phone broken. – Zepsuł jej się telefon (ktoś go uszkodził).

17.  High time - Najwyższy czas- w tej konstrukcji stosujemy czas Past Simple
It is high time she went down to work

18.  Had better – lepiej- w tej konstrukcji używamy formy podstawowej czasownika
You had better work
You had better not lie - przeczenie


19.  Would rather
Jeżeli mówimy o sobie, o tym co my wolimy używamy formy podstawowej czasownika
I would rather work here than there
Jeżeli mówimy, że wolimy aby ktoś inny coś zrobił stosyjemy czas Past Simple
I would rather you worked here
................................................................................
20.  Ogólne upodobania – prefer ing to ing
I prefer learning English to learning German

21.  As if / as though – jakgdydby-generalnie w zastosowaniu tej konstrukcji "cofamy się o czas do tyłu"
He behaves as if he was the most important person.
Ona zachowuje sie jak gdyby była najważniejszą osobą, a nie jest
He behaves as if he had seen a ghost
On zachowuje się jakgdyby zobaczył ducha.

22. strona bierna 
 Konstrukcja strony biernej to : czasownik być + 3 forma lub ed 
This plant is grown in this country. Present Simple
She was assessed really severely- Past Simple
She has been promoted- Present Perfect
It will be fixed soon- Future Simple
It is being considered- Present Continuous
It might be changed - czasownik modalny

23. kontrukcje przyimkowe

insist + on + ing – nalegać

discourage sb + from + ing – zniechęcać

prevent sb + from + ing- przeszkodzić komuś w zrobieniu czegoś

congratulate sb + on + ing – pogratulować komuś

apologise to sb + for + ing – przeprosić

object + to + ing – sprzeciwiać się

succeed + in + ing- osiągnąć sukces

charge sb + with sth – oskarzyć kogoś

accuse sb + of + ing- oskarżyć

Różnice między used to, be used to, get used to i would

1. used to + bezokolicznik

Mówimy o przeszłych nawykach lub stanach, które już nie są prawdziwe.

• I used to live in London. – kiedyś tam mieszkałam, teraz nie

• She used to smoke. – kiedyś paliła, teraz nie pali

2. would + bezokolicznik

Używamy do powtarzających się czynności w przeszłości, ale nie do stanów.

• When I was a child, we would visit my grandparents every summer.
  (NIE: I would be shy – stany opisujemy used to)

3. be used to + rzeczownik / -ing

Znaczy: być przyzwyczajonym do czegoś.
Dotyczy teraźniejszości, przeszłości lub przyszłości – zależy od czasu czasownika be.

• I am used to getting up early. – jestem przyzwyczajona

• She was used to living alone. – była przyzwyczajona

4. get used to + rzeczownik / -ing

Znaczy: przyzwyczajać się do czegoś – proces zmiany.

• I’m getting used to driving on the left. – przyzwyczajam się

• He got used to working remotely. – przyzwyczaił się