Deadly, fatal, mortal, terminal

Kolokacje: mortal / deadly / terminal / fatal

1. MORTAL

Znaczenie: śmiertelny (w sensie: dotyczący ludzi jako istot śmiertelnych; rzadziej: śmiertelny wróg, śmiertelny cios).
Rejestr: formalny, literacki.

 Typowe kolokacje

• mortal danger – śmiertelne niebezpieczeństwo
• mortal wound – śmiertelna rana
• mortal blow – śmiertelny cios (także metaforycznie: „cios dla reputacji”)
• mortal enemy – śmiertelny wróg
• mortal fear – śmiertelny strach
• mortal sin – grzech śmiertelny
• mortal combat – walka na śmierć i życie
• mortal illness – choroba prowadząca do śmierci
• mortal man / mortal beings – śmiertelnik / śmiertelne istoty

✔ Użycie

• He was in mortal danger after the accident.
• They have been mortal enemies for decades.

---

2. DEADLY

Znaczenie: zabójczy, śmiercionośny, bardzo niebezpieczny.
Rejestr: neutralny, częsty w mediach.
Często używany z: animals, weapons, poisons, diseases.

Typowe kolokacje

Substancje, broń, zjawiska

• deadly weapon – śmiercionośna broń
• deadly poison – zabójcza trucizna
• deadly virus / deadly disease – śmiertelny wirus / choroba
• deadly force – śmiercionośna siła
• deadly explosion – śmiertelna eksplozja
• deadly fumes – zabójcze opary

Deadly animals 

• deadly snake – jadowity, śmiertelnie niebezpieczny wąż
• deadly spider – śmiertelnie niebezpieczny pająk
• deadly scorpion – śmiertelny skorpion
• deadly jellyfish – śmiertelna meduza
• deadly predator – śmiertelny drapieżnik
• deadly sting / deadly bite – śmiertelne ukąszenie / użądlenie

 Inne

• deadly accuracy – zabójcza precyzja
• deadly silence – grobowa cisza
• deadly combination – zabójcze połączenie

✔ Użycie

• The cobra is one of the world’s most deadly snakes.
• The gas leak produced deadly fumes.

---

3. TERMINAL

Znaczenie: terminalny (nieuleczalny, prowadzący do śmierci); dotyczy chorób w końcowym stadium.
Rejestr: medyczny, formalny.

Typowe kolokacje

• terminal illness – choroba terminalna
• terminal cancer – terminalny rak
• terminal patient – pacjent w stanie terminalnym
• terminal diagnosis – diagnoza terminalna
• terminal stage – stadium terminalne
• terminal condition – stan terminalny

✔ Użycie

• She was diagnosed with terminal cancer.
• He is receiving palliative care for a terminal illness.

---

4. FATAL

Znaczenie: śmiertelny (skutkujący śmiercią); często w kontekście wypadków, błędów, obrażeń.
Rejestr: formalny, policyjny, medyczny.

 Typowe kolokacje

• fatal accident – śmiertelny wypadek
• fatal injury – śmiertelne obrażenie
• fatal mistake – fatalny błąd (dosłownie i metaforycznie)
• fatal consequences – fatalne konsekwencje
• fatal shooting – śmiertelne postrzelenie
• fatal overdose – śmiertelne przedawkowanie
• fatal crash – śmiertelna katastrofa / wypadek
• fatal flaw – fatalna wada (metaforycznie: wada prowadząca do upadku)

✔ Użycie

• The driver suffered fatal injuries.
• A fatal mistake cost the company millions.